Myrthe Weijman wint de Banning Prijs 2026
Voorafgaand aan de Banninglezing door Haroon Sheikh ontving Myrthe Weijman op 21 februari de Banning Prijs uit handen van Casper Gelderblom, de winnaar van de vorige editie.
Myrthe Weijman (1995) werkt als freelance redacteur en (beginnend) schrijver. Eerder studeerde de filosofie in Utrecht, politicologie in Nijmegen en rechten in Amsterdam. Aan de prijs is een geldbedrag van 1000 euro verbonden, voor deze editie beschikbaar gesteld door de Woodbrookers Barchem.
In haar essay Oncomfortabel, menselijk, afgestemd definieert ze vooruitgang aan de hand van twee pijlers: efficiëntie, effectiviteit en kennisontwikkeling aan de ene kant en een gedeelde oriëntatie op samenleven aan de andere. Ze komt uit bij het begrip harmonie. Dit is niet makkelijk in een wereld waarin polarisatie groeit en de bereidheid om te verzoenen en constructief samen te werken afneemt. Conflicten komen vaak voort uit een (ervaren) aantasting van erkenning en autonomie. Om samen te werken aan een wereld waarin onze gemeenschappelijke basisbehoeften vervuld worden, moeten we het maatschappelijk debat anders voeren. Oordeelvrije dialoog kan klinken als naïef ideaal, maar is een voorwaarde om tegenstellingen te kunnen verdragen in een samenleving die fundamenteel pluralistisch is. Vooruitgang herwint niet haar aantrekkingskracht door het formuleren en afdwingen van bepaalde normen, maar door de voorwaarden te scheppen waaronder mensen haar gezamenlijk willen dragen.
De jury was onder de indruk van de originele stijl en manier waarop het thema verkend wordt door de nadruk te leggen op het vermogen om verschil te kunnen dragen. Het verrast ook na meer dan één keer lezen, is goed geordend en gaat uit van een helder mensbeeld. Persoonlijke observaties en voorbeelden worden afgewisseld met filosofische bespiegelingen van een prettige afstand. Oom Hans was een zeer herkenbare illustratie van het geschetste dilemma. Hoewel het essay niet meteen tot concrete actie oproept zet het wel aan tot nadenken. Wat het belang van erkenning en autonomie betekent voor ons politieke handelen kan worden uitgediept en concreter gemaakt worden.
Hoewel de jury het essay als origineel beoordeelt, sluit het ook goed aan bij de intellectuele erfenis van Willem Banning. Het streven naar harmonie is ideologisch zeer interessant en ook al besproken binnen de stromingen waar Banning toe wordt gerekend. Voor hem was de visie op de mens als persoon een gemeenschappelijk oriëntatiepunt, maar wel altijd in relatie tot anderen. Banning koos in zijn vormingswerk daarom de dialoog als leidende methode, waarbij er ruimte is voor eenieder zijn of haar visies en diepste motieven in te brengen, zodat er een gezamenlijk leerproces kan ontstaan. Dialoog is gericht op grensoverschrijding, het ontmoeten van de ander in zijn of haar eigenheid. Dit was in de tijd van Banning een wezenlijk onderdeel van het pionierswerk voor de ‘doorbraak’ waar de PvdA uit ontstond.
In een tijd waarin polarisatie groeit en de bereidheid om te verzoenen en constructief samen te werken afneemt, is het belang van harmonie een les die we wellicht opnieuw moeten leren.
De schrijvers van de overige 3 genomineerde essays; Boyd Angenent & Alessando van Haag, Luuk Hakvoort en Milan Dolk ontvangen elk 250 euro.
De vier essays en het juryrapport zijn in het geheel te lezen via de links hieronder:
- Het Juryrapport
- Boyd Angenent en Alessandro van Haag met Radicaal breken met oude politiek, een pleidooi voor links-ideologisch zelfvertrouwen
- Luuk Hakvoort met Iets om trots op te zijn
- Myrthe Weijman met Oncomfortabel, menselijk, afgestemd
- Milan Dolk met Gaat voort en bemoei u
De vier essays zijn samen gebindeld in een brochure. Als u deze wilt ontvangen kunt u contact opnemen via info@banningvereniging.nl.