Banning Leergang 2026: Waardengedreven politiek
De Banningleergang is een jaarlijkse serie bijeenkomsten van de Banning Vereniging over de waardeontwikkeling in de sociaaldemocratische beweging. De leergang heeft ieder jaar een ander thema. Deze editie wordt samen georganiseerd met De Linker Wang.Samen met deskundigen kijken we vanuit verschillende perspectieven naar een maatschappelijk vraagstuk. Deelname aan de leergang kost 75 euro (25 euro voor minima en studenten). De leergang is officieel onderdeel van het scholingsaanbod van de Partij van de Arbeid, maar staat open voor iedereen. De bijeenkomsten vinden plaats in het centrum van Utrecht en starten om 18.00u met een eenvoudige broodmaaltijd. Rond 21.00u ronden we af.
Het aantal plaatsen is beperkt, dus wacht niet te lang met aanmelden! Dat kan via deze link.
Je aanmelding wordt altijd bevestigd en is definitief na betaling van de bijdrage.
In juni is het oprichtingscongres gepland van de nieuwe linkse fusiepartij. Dat maakt dit het moment om in gesprek te gaan over de welke waarden en wat voor politiek de gezamenlijke fundering vormt.
‘Waardengedreven politiek’ verwijst naar politiek die wordt gevormd door de principes en overtuigingen. Deze waarden bepalen hoe een partij omgaat met maatschappelijke problemen, bijvoorbeeld door de nadruk te leggen op vrijheid en individuele verantwoordelijkheid of juist op sociale rechtvaardigheid en gelijkheid. Door deze waardenstrijd ontstaat er een open competitie tussen politieke partijen, die het ons als kiezers mogelijk maakt inhoudelijke keuzes te maken. Maar vind deze waardenstrijd nog wel plaats? Of het nou politieke campagnes zijn of onze eigen partijcongressen: er is veel discussie, maar hoe diep gaat deze?
Wetenschappelijk Bureau GroenLinks en de Wiardi Beckman Stichting werkten samen aan een eerste voorzet voor een beginselprogramma voor de fusiepartij: Tijd voor solidariteit. Hierin stellen ze: ‘de kern van onze politiek is de overtuiging dat we onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Wij streven naar een rechtvaardige samenleving waarin onze idealen van gelijkwaardigheid, een gezonde planeet en vrijheid gerealiseerd zijn. Solidariteit is daarbij de leidraad die alles verbindt, de voorwaarde om die idealen te bereiken.’
Maar in een nogal rechts conservatief land is dat niet makkelijk. Of zoals Jesse Klaver het eerder verwoordde in de Thijs Wöltgens lezing: “Wanhoop is de zuurstof voor anti-democraten, maar wij zijn democraten. Sociaal-democraten. Groene sociaal-democraten. Wij kiezen altijd voor hoop en verandering. […] Terwijl hardwerkend Nederland worstelt om het hoofd boven water te houden, maken anti-democratische krachten gretig misbruik van de onvrede. Dat doen ze door zondenbokken aan te wijzen. Dit is ons allemaal niet overkomen, dit waren politieke keuzes. Rechtse politieke keuzes. […] Wij voelen die onvrede evengoed. Als we onze onvrede willen omzetten in iets goeds, Dan zullen we de vooruitgangsbelofte van onze democratie moeten herstellen.”
Wat voor partij moeten we zijn om waardengedreven politiek te kunnen voeren? Of in de woorden van Coen van der Ven: Worden we (weer) een levendig clubhuis van fel links debat, met vleugels en drukbezochte partijcongressen dat het woord ‘volkspartij’ rechtvaardigt? Of wordt het een verder krimpend stukje Nederland dat het moreel met elkaar eens is en zo ‘verkerkt’ tot een zoveelste getuigenispartij?” Of de zorg die anderen al eerder verwoorden: is het belang van permanente campagne en beeldvorming zo groot dat ledendemocratie langzaam vervormd tot applausmachine? Wij zullen nooit koekoek-één-zang worden. Dat staat haaks op de aard van wat een linkse beweging is. Maar we kunnen ons de luxe van felle infighting ook niet permitteren.
Ga met ons in gesprek over de rol van politieke partijen, linkse waarden en waardengedreven politiek.
8 april: : Inleiding in het waarom met Tom van der Meer
Tom van der Meer is hoogleraar politicologie aan de Universiteit van Amsterdam en auteur van o.a. Waardenloze Politiek. Hierin stelt hij dat het politieke midden het belang van inhoudelijk politiek conflict heeft verwaarloosd. Een waardenstrijd geeft een open competitie tussen politieke partijen, die het ons als kiezers mogelijk maakt inhoudelijke keuzes te maken. Maar in hun poging een zo groot mogelijke groep kiezers na te jagen, maakten middenpartijen zich juist inwisselbaar. door is bij de kiezers het vertrouwen in de ‘oude’ politiek gedaald en is de democratie klemgeraakt tussen technocratie en populisme. De crisis van het politieke midden is goeddeels door de middenpartijen zelf veroorzaakt. Maar zij zijn ook bij uitstek in staat om die problemen aan te pakken. We gaan deze avond in gesprek over deze analyse en wat er nodig is om dit op te lossen.
15 april: Linkse politiek met Ronald van Raak
Linkse waarden worden breder gedeeld, maar dan kun je er nog op heel verschillende manieren mee om gaan. Ronald van Raak is hoogleraar filosofie aan de Erasmus Universiteit. Hiervoor was hij directeur van hetcwetenschappelijk bureau van de SP, lid van de Eerste Kamer, en van 2006 tot 2021 lid van de Tweede Kamer. Als hoogleraar lag zijn focus eerst op Erasmiaanse waarden en nu op filosofie in Nederland. We gaan met hem in gesprek over hoe hij denkt over waardengedreven politiek en hoe hij hier aan werkte bij de SP, een partij met vergelijkbare waarden die toch duidelijk andere keuzes maakt.
22 april: Groene Sociaaldemocratische idealen met Annemarieke Nierop
We komen voort uit twee tradities: de sociaaldemocratische en de groene. Het Wetenschappelijk Bureau GroenLinks en de Wiardi Beckman Stichting werkten samen aan het concept beginselprogramma voor de fusie partij. Hierin stellen ze dat de kern onze politiek is de overtuiging dat mensen onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. In de rechtvaardige samenleving waar wij naar streven, is iedereen gelijkwaardig, leven natuur en mensen in evenwicht en bepalen we in vrijheid hoe we samen leven. De voorwaarde om deze idealen te bereiken is solidariteit. Annemarieke Nierop is directeur van de WBS en gemeenteraadslid voor de PvdA. We gaan met haar in gesprek over het nieuwe beginselprogramma dat voorligt op het congres in juni, de onderliggende analyse van de wetenschappelijke bureaus en welke idealen en waarden onze partij moeten voeden.
13 mei: Waardengedreven politiek in de praktijk met Luc Stultiens
Luc Stultient is sinds 2021 Tweede Kamerlid en houdt zicht bezig met financien, fiscale zaken en de belastingdienst. Hij zegt zelf: “Wat mij drijft, is het herstellen van vertrouwen in de politiek door te laten zien dat het écht anders kan. Dat kennis, inkomen en macht eerlijker verdeeld kunnen worden, in Nederland en wereldwijd. Dat succes nooit alleen je eigen verdienste is, en pech niet alleen je eigen schuld. Ik wil dat we weer oog hebben voor het algemeen belang, in plaats van ieder voor zich. Dat we beter luisteren naar de sociale meerderheid in dit land, en solidariteit weer centraal stellen als een kernwaarde waar we trots op kunnen zijn.” Maar hoe doe je dat dan in een sterk gepolariseerd en op profilering gerichte politieke realiteit? Hoe worden of blijven wij geloofwaardige vertolkers van onze idealen? Hoe vinden we de juiste balans tussen en streven naar invloed (en de daarvoor nodige compromissen) en ons eigen verhaal?