Banninglezing 2026 door Haroon Sheikh
Op zaterdag 21 februari 2026 spreekt Haroon Sheikh in de Rode Hoed in Amsterdam de vijfde Banning Lezing uit. Aanmelden voor deze avond kan via https://forms.gle/GeSLnbXsXj9wK8Vq5
Vooruitgang?

We leven in een tijd van ingrijpende veranderingen. Technologische revoluties hebben grote impact op de samenleving, de klimaatcrisis dwingt ons tot een fundamentele herziening van onze economie en veranderende machtsverhoudingen op het wereldtoneel maken nieuwe bondgenootschappen noodzakelijk. Vaak slaan de negatieve consequenties het hardst neer bij groepen in onze samenleving die het al lastig hebben. Dit draagt bij aan het steeds meer uit elkaar vallen van de samenleving in eigen bubbels en de achterkant daarvan is de toename van eenzaamheid, onzekerheid en somberheid.
De wil bij velen is groot om de toekomst de goede richting op te bewegen, maar tegelijkertijd hobbelt Nederland van crisis naar crisis, verdiept in politieke ruzies en symboolpolitiek. De echte uitdagingen wachten echter niet: veiligheid, klimaat, innovatie, zorg en onderwijs eisen visie, moed en daadkracht. Daar ligt een opdracht voor de linkse progressieve beweging.
Juist in een wereld die snel verandert met nieuwe geopolitieke verhoudingen en razendsnelle technologische ontwikkelingen hebben we een verhaal nodig dat ons verbindt en dat past bij de huidige tijd. Wat kan het vooruitgangsdenken ons vandaag nog brengen?
Haroon Sheikh
Haroon Sheikh is een Nederlandse filosoof, publiek intellectueel en beleidsadviseur wiens werk zich richt op het snijvlak van wereldmacht, internationale orde en opkomende technologieën. Hij combineert filosofische diepgang met empirisch onderzoek en beleidservaring, en slaat een brug tussen de academische wereld, de overheid en het publieke debat.
Haroon Sheikh is senior onderzoeker bij de Nederlandse Wetenschappelijke Raad voor Overheidsbeleid (WRR) en hoogleraar Strategisch Bestuur van Mondiale Technologieën aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Sheikh publiceerde verschillende boeken, waaronder de boeken, waaronder De Overwinning van de Politiek (2022), Atlas van de Digitale Wereld (2024) en Navigating a Fragmenting World Order (2025).
Meer lezen? Hieronder een aantal recente publicaties:
- https://www.groene.nl/artikel/het-antwoord-van-overvloed
- https://decorrespondent.nl/16653/nee-de-aanval-op-venezuela-is-geen-gril-het-past-in-het-eeuwenoude-patroon-van-de-amerikaanse-veiligheidsstrategie/2628bc9b-f50a-0e15-172a-02bb3b198c0b
- https://www.nrc.nl/nieuws/2025/08/08/hoe-vrijheid-wordt-afgeschaft-onder-het-mom-van-vrijheid-a4902493
- https://www.trouw.nl/religie-filosofie/er-zijn-steeds-minder-democratieen-willen-we-wel-vrij-zijn-mensen-geloven-dat-de-tiran-een-entertainer-is~bd54b36f
Banning Lezing
Sinds 2018 wordt iedere twee jaar – gelijktijdig met de uitreiking van de Banning Prijs – de Banning Lezing uitgesproken in de Rode Hoed te Amsterdam. Na Lodewijk Asscher (2018), Marjan Minnesma (2020) en Tuur Elzinga (2022) en Frans Timmermans (2024) zal ook Haroon Sheikh zijn dagelijks werk verbinden met grotere vragen over politiek en samenleving. De lezing is een initiatief van de Banning Vereniging bedoeld om de discussie over waarden, levensovertuiging en sociaaldemocratie een nadere impuls te geven.
De lezing is vernoemd jaar Willem Banning (1888-1971) en wordt uitgesproken op zijn geboortedag. Volgens Banning ging elk politiek handelen terug op achterliggende waarden en overtuigingen. In de naar hem vernoemde lezing wordt om het jaar een spreker uitgedaagd juist te reflecteren op de vraag wat hen aanzet tot politiek handelen.
Banning bepleitte een niet-materialistisch, humanistisch, vrijzinnig en democratisch socialisme dat een sterke nadruk legt op de cultuur en op bindende normen zoals rechtvaardigheid, gemeenschap, verantwoordelijkheid en solidariteit. Individu en gemeenschap waren voor Banning onverbrekelijk met elkaar verbonden. Het ‘personalisme’ of personalistisch socialisme dat hij in navolging van Franse sociaal-christelijke denkers omarmde, stond voor de vrije ontplooiing van individuen in solidaire gemeenschappen. Dit personalisme stond volgens Banning haaks op het economisch liberalisme en ‘anarchistische’ individualisme. In ons eigen tijdperk zijn Bannings morele appel, zijn nadruk op cultuur en zijn oproep tot gemeenschapszin meer dan ooit relevant.
Voorafgaand aan de lezing vindt de uitreiking van de Banning Prijs 2026 plaats. Uitnodiging aan jonge denkers was dit jaar hun eigen antwoord te formuleren op de vraag: voor welke vooruitgang willen we vechten?
Praktische informatie:
Datum: 21 februari 2026
Tijd: 19:00 uur
Locatie: de Rode Hoed, Keizersgracht 102, Amsterdam
Aanmelden: https://forms.gle/GeSLnbXsXj9wK8Vq5
Neem voor vragen of meer informatie contact op via info@banningvereniging.nl
